Choć Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej powstanie w Warszawie, rozwój sektora kosmicznego ma obejmować cały kraj. Ważną rolę w tej strategii mogą odegrać Katowice i Województwo Śląskie, dysponujące silnym zapleczem przemysłowym, rozwiniętym sektorem nowych technologii, wykwalifikowanymi kadrami oraz znaczącym potencjałem badawczo-rozwojowym.
– Budowa krajowej sieci infrastruktury przemysłu kosmicznego to jeden z najważniejszych projektów rozwojowych najbliższych lat. Chcemy, aby korzyści wynikające z obecności ESA w Polsce były odczuwalne w całym kraju. Katowice i województwo śląskie mają potencjał, by stać się jednym z najważniejszych ośrodków rozwijającego się sektora kosmicznego. Tworzymy system wsparcia obejmujący zarówno inwestycje infrastrukturalne, jak i finansowanie przedsiębiorstw na wszystkich etapach rozwoju – powiedział Andrzej Domański, Minister Finansów i Gospodarki.
Celem inicjatywy jest stworzenie warunków do rozwoju nowoczesnych technologii, wzmacniania bezpieczeństwa państwa oraz budowy konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy.
– Od lat konsekwentnie rozwijamy potencjał naszego miasta w obszarze nowych technologii, innowacji i nauki. Realizujemy ambitne projekty, takie jak Hub Gamingowo-Technologiczny, zamierzamy też rozwijać koncepcję Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego i Centrum Technologii Kosmicznych na terenach dawnej kopalni Wujek. To inwestycje, które pokazują, że Katowice potrafią skutecznie łączyć przemysłowe dziedzictwo z nowoczesną gospodarką opartą na wiedzy – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic. – Rozwój sektora kosmicznego w Polsce to nie tylko ważna wiadomość dla naszego miasta, ale przede wszystkim ogromna szansa dla całego Śląska. Nasz region od lat przechodzi transformację gospodarczą, stawiając na nowoczesne technologie, badania, rozwój i wysoko wykwalifikowane miejsca pracy – dodaje prezydent.
– Województwo śląskie od pokoleń budowało swoją siłę na przemyśle, potencjale ludzkim i odwadze, która pozwalała podejmować przełomowe i innowacyjne decyzje. Dziś ten potencjał jest fundamentem zmieniającej się gospodarki, opartej na zaawansowanych technologiach. Transformacja naszego regionu nie oznacza odejścia od przemysłowych korzeni, przeciwnie, mamy wszelkie atuty by stać się jednym z liderów zmiany, a sektor obronny, czy właśnie kosmiczny, ze swoim potencjałem naukowym i technologicznym ma szansę sprawić, że umocnimy swoją pozycję jako jednego z najważniejszych ośrodków gospodarczych w Europie – podkreśla marszałek Województwa Śląskiego Wojciech Saługa.
BGK wesprze samorządy długoterminowym finansowaniem
Podstawą budowy infrastruktury niezbędnej dla rozwoju sektora kosmicznego będzie nowy instrument Banku Gospodarstwa Krajowego przeznaczony dla samorządów. Program umożliwia finansowanie inwestycji infrastrukturalnych nawet na 50 lat.
– Nowy program finansowania infrastruktury samorządowej został stworzony z myślą o projektach, które będą służyć mieszkańcom i gospodarce przez dziesięciolecia. Dzięki możliwości finansowania nawet przez 50 lat samorządy mogą realizować ambitne inwestycje, które budują przewagi rozwojowe regionów i wspierają nowe specjalizacje gospodarcze, w tym sektor kosmiczny – wyjaśnia Mirosław Czekaj, prezes Banku Gospodarstwa Krajowego.
Rozwiązanie pozwoli realizować przedsięwzięcia o dużej skali, takie jak centra technologiczne, laboratoria badawcze, parki przemysłowe czy infrastruktura danych, przy jednoczesnym ograniczeniu bieżącego obciążenia budżetów samorządowych. Program przewiduje również elastyczne harmonogramy spłat i możliwość wieloletniej karencji.
Rozwój sektora będzie wspierany przez nowy fundusz kosmiczny o wartości 500 mln zł, którego zadaniem będzie finansowanie badań, rozwoju nowych technologii, startupów, spin-offów oraz pierwszych wdrożeń przemysłowych. Fundusz ma wspierać najbardziej innowacyjne przedsięwzięcia na etapie wysokiego ryzyka technologicznego i przyspieszać komercjalizację rozwiązań powstających w Polsce.
Fundusz Chrobry dla rozwoju przedsiębiorstw
Uzupełnieniem systemu finansowania będzie spółka Chrobry, której portfel inwestycyjny z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności wynosi około 7 mld zł. Chrobry będzie wspierał przedsiębiorstwa na etapie wzrostu i skalowania działalności, finansując m.in. budowę zakładów produkcyjnych, zwiększanie mocy produkcyjnych, realizację dużych kontraktów i ekspansję zagraniczną.
Fundusz kosmiczny i spółka Chrobry będą działały komplementarnie. Pierwszy skoncentruje się na finansowaniu badań i rozwoju nowych technologii, drugi na ich przemysłowym wdrażaniu i budowie silnych przedsiębiorstw, zdolnych do konkurowania na rynkach międzynarodowych.
Inwestycja w przyszłość i bezpieczeństwo
Technologie kosmiczne odgrywają coraz większą rolę w obszarach takich jak komunikacja, nawigacja, obserwacja Ziemi, ochrona infrastruktury krytycznej czy bezpieczeństwo państwa. Dlatego rozwój polskiego sektora kosmicznego jest jednocześnie inwestycją w innowacyjność gospodarki oraz budowę długoterminowej odporności kraju.
Budowa krajowej sieci infrastruktury przemysłu kosmicznego ma stworzyć warunki do współpracy nauki, biznesu i administracji publicznej, wzmacniając pozycję Polski w europejskim i globalnym sektorze nowoczesnych technologii.
Opracowanie: Wydział Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Katowice we współpracy BGK
