Firma Budimex S.A. – z ofertą o wartości 356,8 mln zł – została wybrana do realizacji tzw. Tramwaju na południe, czyli budowy nowej linii tramwajowej o długości ok. 4,6 km z węzłem przesiadkowym Kostuchna, drogą dla rowerów poprowadzoną niemal wzdłuż całej trasy oraz parkingami Park&Ride i Bike&Ride. Po uprawomocnieniu wyboru wykonawcy i podpisaniu umowy, ten będzie miał 30 miesięcy na wykonanie inwestycji.
– Tramwaj na południe to jedna z tych inwestycji, które zmienią Katowice na pokolenia. Nowa linia zapewni mieszkańcom południowych dzielnic szybki dojazd do centrum, stworzy wygodne możliwości przesiadki i tym samym będzie stanowiła zachętę do korzystania z transportu publicznego. Jednocześnie uporządkujemy układ drogowy i poprawimy dostęp do Górnośląskiego Centrum Medycznego, dlatego z efektów tego przedsięwzięcia skorzystają tysiące użytkowników tej części miasta – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic. – Co ważne, wybrany wariant realizacji tramwaju na południe jest kolejnym przykładem inwestycji, której zakres został wypracowany w konsultacjach z mieszkańcami. Taki przebieg linii tramwajowej pozwoli na przejazd z Kostuchny do centrum w godzinach szczytu komunikacyjnego w ok. 25 minut. Będzie to realna oszczędność czasu i pieniędzy, mniej wydatków na paliwo, hałasu i niższa emisja spalin – podkreśla prezydent.
Ogromne zainteresowanie inwestycją
Budowa Tramwaju na południe to projekt, który wzbudza ogromne zainteresowanie, również u wykonawców. W postępowaniu przetargowym złożono aż 14 ofert, a ich wartość sięgała od 356 do aż 522 mln zł. Ostatecznie komisja przetargowa wybrała ofertę firmy Budimex S.A. o wartości nieco ponad 356,8 mln zł.
– Już na etapie przygotowywania ofert widoczne było duże zainteresowanie inwestycją na rynku. Wpłynęły setki pytań od potencjalnych wykonawców, dotyczących opublikowanej dokumentacji przetargowej – mówi Agnieszka Dutkiewicz, dyrektor ds. budowy infrastruktury technicznej w spółce Katowickie Inwestycje S.A. będącej inwestorem zastępczym, działającym na rzecz i w imieniu Miasta Katowice. Będzie ona realizować tę inwestycję we współpracy z Tramwajami Śląskimi S.A. – Przed nami czas na uprawomocnienie wyboru oferty, który wynosi 10 dni. Dopiero po nim, o ile nie zostanie złożone odwołanie, będziemy mogli podpisać umowę z wykonawcą i rozpocząć realizację, na którą przeznaczone jest 30 miesięcy – dodaje dyrektor.
Tramwajem z Brynowa do Kostuchny
Nowa linia będzie miała długość ok. 4,6 km i zostanie poprowadzona od Centrum Przesiadkowego Brynów – wzdłuż ulicy Rzepakowej, wzdłuż torów kolejowych, w pobliżu Górnośląskiego Centrum Medycznego – do ul. Bażantów, gdzie pomiędzy ulicami Radockiego, Bażantów i Gołębią, zakończy się pętlą i wybudowanym węzłem przesiadkowym Kostuchna.
– Na ten moment mieszkańcy południowych dzielnic Katowic czekali od wielu lat. Dziś robimy ogromny krok w stronę spełnienia ich oczekiwań. Tramwaj na południe to coś znacznie więcej niż kolejna inwestycja infrastrukturalna. To szansa na szybsze, wygodniejsze i bardziej ekologiczne podróżowanie, ale przede wszystkim realna zmiana jakości życia tysięcy mieszkańców. Jeszcze niedawno przyszłość tego projektu stała pod znakiem zapytania. Dzięki determinacji i ciężkiej pracy zespołu Tramwajów Śląskich udało się odblokować 287 milionów złotych unijnego dofinansowania i przywrócić tej inwestycji realną perspektywę realizacji – podkreśla Krzysztof Mikuła, prezes spółki Tramwaje Śląskie S.A.
Warto przypomnieć, że przebieg linii tramwajowej został opracowany na podstawie wskazań mieszkańców spośród 4 koncepcji, które były prezentowane podczas konsultacji społecznych.
Wybrany wariant – przebiegający na obrzeżach obszaru zurbanizowanego – charakteryzuje się najniższym poziomem ingerencji w istniejącą infrastrukturę. Tym samym w niewielu miejscach linia będzie przecinała ruch samochodowy co przełoży się na płynność podróży.
Wygodna przesiadka autobus-tramwaj, drogi rowerowe, parkingi dla rowerzystów i kierowców
Na trasie znajdzie się sześć par nowych przystanków, a trzy z nich będą umożliwiały bezpośrednią przesiadkę do autobusu. Przy wszystkich z nich znajdą się parkingi dla rowerów. Na tym nie koniec rozwiązań przeznaczonych dla miłośników jednośladów. Niemal wzdłuż całej nowej linii tramwajowej powstanie droga dla rowerów.
Z kolei węzeł Kostuchna zostanie wyposażony w wielofunkcyjny obiekt z toaletą i zadaszonym miejscem dla pasażerów, a także parkingi: Park&Ride (z ponad 120 miejscami) oraz Bike&Ride (na około 90 rowerów), by mieszkańcy mogli dostać się do węzła przesiadkowego różnymi środkami transportu i stąd kontynuować swoją podróż komunikacją miejską.
Niemal 300 mln zł dofinansowania
Budowa Tramwaju na południe to największa inwestycja w transport publiczny w historii Katowic. Jednocześnie z budżetu miasta zostanie pokryta tylko niewielka część kosztów. Na realizację pozyskano łącznie ponad 287,8 mln zł dofinansowania z Funduszu Spójności w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS) w ramach działania FENX.03.01 Transport miejski. Na realizację zadania „Modernizacja i rozwój infrastruktury tramwajowej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropoli – Etap II” – przyznano ponad 235,8 mln zł, a na zadanie Mobilna metropolia – Katowicki System Zintegrowanych Węzłów Przesiadkowych – „Węzeł Kostuchna” prawie 52 mln zł.
Wydłużone postępowanie i skargi przeciwników budowy linii tramwajowej
Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej – niezbędnej do przygotowania projektu i ogłoszenia przetargu na budowę – został złożony już w lutym 2019 r. Postępowanie znacznie się jednak wydłużyło, ponieważ decyzja została zaskarżona przez dwie organizacje. Sprawę rozpatrywała Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, która kilkanaście razy przesuwała termin wydania decyzji. 21 sierpnia 2023 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał decyzję w mocy i dopiero wtedy możliwe było wznowienie prac projektowych.
Długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawił, że część wcześniej przygotowanej dokumentacji musiała zostać zaktualizowana. W trakcie aktualizacji projektu pojawiały się też kolejne skargi. Wymagały one dodatkowych analiz formalnych i wydłużały cały proces. Po zakończeniu prac projektowych konieczne było jeszcze uzyskanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (ZRID), która została wydana 11 marca 2026 r., to umożliwiło ogłoszenie postępowania przetargowego, które zostanie zwieńczone podpisaniem umowy z wykonawcą.
#FunduszeUE
Opracowanie: Wydział Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Katowice
