Na kulturalnej mapie Katowic, szczególnie w dzielnicach, istotną rolę pełnią filie Miejskiej Biblioteki Publicznej. Często to nie tylko miejsca, gdzie można zapoznać się z nowościami wydawniczymi, ale również wypożyczyć grę planszową bądź wziąć udział w warsztatach. Za ponad 550 tys. zł Katowice wyremontują w 2026 filie przy ul. Bolesława Chrobrego oraz przy ul. Zamkowej. Ta ostatnia przeniesie się do lokalu o powierzchni przeszło dwa razy większej niż dotychczas.
– Aktualnie w Katowicach dysponujemy 34 filiami Miejskiej Biblioteki Publicznej. Znajdują się one w prawie wszystkich dzielnicach naszego miasta, dzięki czemu mieszkanki i mieszkańcy Katowic mają bardzo szeroki dostęp do literatury. 12 bibliotek na 100 tys. mieszkańców to wynik 2 razy lepszy niż np. w Sztokholmie czy Mediolanie i 3 razy lepszy niż w Nowym Jorku – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic. – Dbamy też o to by na bibliotecznych półkach na czytelników czekały nowości i bestsellery. Zresztą wpływ na to mają również sami mieszkańcy, którzy np. w ramach budżetu obywatelskiego zgłaszają tego typu pomysły. W ubiegłym roku 1/3 nowości książkowych zakupionych przez Miejską Bibliotekę Publiczną było wynikiem głosowania w BO, a z budżetu miasta łącznie zakupiono ponad 80% nowych książek. To przekłada się na dużą liczbę wypożyczeń, tylko w 2025 r. Katowiczanki i Katowiczanie dokonali ich ponad 850 tys. – dodaje prezydent.
Nowości głównym magnesem
Łącznie, w 2025 r. filie Miejskiej Biblioteki Publicznej wzbogaciły się o blisko 33,9 tys. woluminów. Środki na ten cel pochodziły nie tylko z budżetu miasta, ale również dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. MBP w Katowicach intensywnie gromadzi zbiory komiksowe dla dzieci i młodzieży oraz dorosłych, liczba tytułów komiksów przekroczyła już 5,1 tys. egzemplarzy (w tym blisko 470 wydane w roku 2025). Kolejny rok obserwowany jest wzrost zainteresowania i powrót czytelników do komiksów. Dużą popularnością cieszą się komiksy skierowane do dorosłego czytelnika (kryminały, obyczajowe, psychologiczne), wśród dzieci i młodzieży popularne są mangi. Jedną z przyczyn takiej sytuacji może być ciągły wzrost cen komiksów, ich ceny nierzadko przekraczają 100 zł w hurcie.
– W skali działania wszystkich filii Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach, w 2025 roku preferowaliśmy zakupy nowości z dziedziny literatury pięknej dla dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Dzięki wysokim kwotom przeznaczonym na zakup nowości wydawniczych, możliwe było zwiększenie zakupu komiksów oraz powieści graficznych. Literatura naukowa była kupowana w mniejszej ilości, ponieważ od lat notujemy systematyczny spadek zainteresowania obecnością książek naukowych w bibliotekach publicznych – mówi Anna Fałat, dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach. – Cieszy, że z dużym zainteresowaniem mieszkańców spotyka się również nasza oferta audiobooków oraz gier planszowych. To pokazuje, że dzisiaj filie katowickiej biblioteki publicznej mają do zaoferowania wiele więcej niż tylko słowo pisane – dodaje dyrektorka.
Biblioteka – lokalne centrum kultury
W ramach promocji czytelnictwa Biblioteka proponuje odbiorcom różnorodne działania. Od spotkań z pisarzami, poetami, redaktorami, podróżnikami, poprzez koncerty, spektakle teatralne, wystawy, zajęcia edukacyjne czy konkursy.
Dobrym przykładem są projekty Ferie z Książką oraz Lato z Książką – akcje promujące czytelnictwo i kulturę, kierowane do dzieci w wieku szkolnym, spędzających ferie i wakacje w mieście. Każda akcja odbywa się pod innym hasłem przewodnim, a wybrane filie MBP w Katowicach organizują m.in. spotkania autorskie i warsztaty literacko-artystyczne. Tegoroczne Ferie z Książką odbywały się pod hasłem „Ale kosmos!” oferując zimową przygodę z literaturą na międzygalaktycznym poziomie, w których wzięło udział ponad 450 dzieci.
Zupełnie innego rodzaju projektem realizowanym przez MBP jest Katowicka Srebrna Książka dla Seniorów. To prowadzona od sierpnia 2020 roku akcja dostarczania książek oraz audiobooków do domów osobom starszym oraz osobom z niepełnosprawnością, które nie są w stanie samodzielnie dostać się do biblioteki. Usługa realizowana jest bezpłatnie, na terenie całego miasta. Czytelnicy składają zamówienia poprzez katalog Integro lub kontakt telefoniczny z wybraną filią, a pracownik Biblioteki rozwozi zamówienia specjalnym „książkobusem”. Tylko w ubiegłym roku zrealizowano nieco ponad 1,3 tys. wizyt, podczas których dostarczono przeszło 6,5 tys. książek i audiobooków.
Inwestycje i remonty
Każda z filii Miejskiej Biblioteki Publicznej wymaga co jakiś czas remontu. W III kwartale bieżącego roku planowany jest remont filii nr 25 przy ul. B. Chrobrego 2 na osiedlu Tysiąclecia. Filia zajmuje powierzchnię nieco ponad 220 m2 w przyziemiu bloku mieszkalnego należącego do zasobu Spółdzielni Mieszkaniowej Piast. Prace będą polegały na wymianie obecnych posadzek z tworzyw sztucznych, usunięciu spękań, uzupełnieniu ubytków w tynkach oraz malowaniu ścian, a wartość tych prac szacowana jest na ok. 120 tys. zł.
Natomiast filia nr 21 przy ul. Zamkowej 45 zostanie przeniesiona do większego lokalu w tej samej lokalizacji. Obecnie znajduje się ona w mającym 133 m2 lokalu Katowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej, który nadaje się do generalnego remontu. Dlatego miasto Katowice zdecydowało o przeniesieniu placówki do większego lokalu (blisko 320 m2 powierzchni) w tej samej lokalizacji.
– Większa, bardziej atrakcyjna i efektywna przestrzeń pozwoli stworzyć wielofunkcyjny profil tej filii. Dzięki temu będziemy mogli spełnić oczekiwania mieszkańców w tym zakresie – mówi Krzysztof Kraus, naczelnik wydziału kultury w Urzędzie Miasta Katowice. – Chcemy by filia w Janowie stała się miejscem oferującym nowe możliwości spędzania wolnego czasu, poprzez organizację różnego rodzaju warsztatów czy kameralnych koncertów – podkreśla naczelnik.
Koszt dostosowania nowego lokalu na potrzeby biblioteki oraz jego wyposażenie szacowane są na nieco ponad 430 tys. zł. inwestycja obejmie m.in. dostosowanie toalety do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, zakup i montaż edukacyjnych gier ściennych, ekranu multimedialnego, dwóch kiosków elektronicznych z programami edukacyjnymi dla dzieci oraz stołów warsztatowych.
Prace planowane są na II połowę 2026 r., tak by mieszkańcy mogli korzystać z nowej siedziby filii z początkiem 2027 roku.
Więcej informacji o wydarzeniach organizowanych w filiach Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach można znaleźć na stronie internetowej: mbp.katowice.pl.
Opracowanie: Wydział Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Katowice
